4 sierpnia 2026 · 14 min czytania · Redakcja Miss Polek
Zgoda na wykorzystanie wizerunku: co powinna zawierać i kiedy jest potrzebna
Zgoda na wykorzystanie wizerunku wynika z art. 81 prawa autorskiego i nie wymaga formy pisemnej, ale to publikujący musi ją udowodnić. Sprawdź, co powinna zawierać.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku to zezwolenie osoby przedstawionej na zdjęciu lub nagraniu na to, żeby jej wizerunek został rozpowszechniony. Wymaga jej art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przepis nie narzuca formy, więc zgoda może być nawet ustna, ale w razie sporu to publikujący musi udowodnić, że ją miał. Dlatego w praktyce zbiera się ją na piśmie i opisuje w niej konkretnie: kto, czyj wizerunek, w jakich materiałach, gdzie i jak długo może go pokazywać.
Ten tekst tłumaczy, co dokładnie powinna zawierać taka zgoda, czym różni się od zgody na przetwarzanie danych osobowych z RODO, jak wygląda sytuacja osoby niepełnoletniej, czy zgodę można cofnąć i kiedy publikacja wizerunku jest legalna nawet bez niej. Na końcu opisujemy, na co konkretnie zgadza się kandydatka, zgłaszając się do naszego konkursu.
Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Przy nietypowej sytuacji skonsultuj się z prawnikiem.
Czym jest zgoda na wykorzystanie wizerunku
Art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim mówi wprost: rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Ustawa używa słowa zezwolenie, w praktyce mówi się zgoda i oba określenia znaczą to samo. Wizerunek to nie tylko twarz. To każdy zestaw rozpoznawalnych cech, po których da się kogoś zidentyfikować, więc również sylwetka, charakterystyczny tatuaż czy fryzura, jeśli razem prowadzą do konkretnej osoby.
Kluczowe jest jedno słowo: rozpowszechnianie. Samo zrobienie zdjęcia albo trzymanie go w prywatnym archiwum nie jest rozpowszechnianiem. Problem zaczyna się w momencie udostępnienia zdjęcia szerszemu, bliżej nieokreślonemu kręgowi osób: publikacji w internecie, w mediach społecznościowych, w ulotce, na billboardzie czy na stronie firmy.
Ten sam przepis zawiera drugą zasadę, o której często się zapomina: w braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Modelka, która dostała honorarium za sesję i nie zastrzegła niczego w umowie, co do zasady zgodziła się na publikację tych zdjęć. Dlatego przy płatnych sesjach warto zapisać zakres wykorzystania po obu stronach, a nie liczyć na domyślne rozwiązanie ustawowe. Ile takie sesje kosztują i co powinna obejmować umowa z fotografem, opisaliśmy w tekście o tym, ile kosztuje sesja zdjęciowa dla modelki.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku a RODO: to dwie różne rzeczy
To najczęstsze nieporozumienie w tym temacie. Wizerunek podlega dwóm niezależnym reżimom prawnym naraz i spełnienie jednego nie załatwia drugiego.
Pierwszy to prawo autorskie: art. 81 chroni wizerunek jako dobro osobiste i wymaga zezwolenia na jego rozpowszechnianie. Drugi to RODO: zdjęcie, które pozwala zidentyfikować konkretną osobę, jest daną osobową, więc administrator musi mieć podstawę przetwarzania z art. 6 RODO. Podstawą bywa zgoda z art. 6 ust. 1 lit. a, ale nie zawsze: przy zdjęciach z realizacji umowy czy przy uzasadnionym interesie administratora podstawa bywa inna.
| Zagadnienie | Art. 81 prawa autorskiego | RODO |
|---|---|---|
| Czego dotyczy | Rozpowszechnianie wizerunku | Przetwarzanie danych osobowych, w tym zdjęcia |
| Nazwa oświadczenia | Zezwolenie na rozpowszechnianie | Zgoda na przetwarzanie |
| Forma | Dowolna, także ustna | Musi być możliwa do wykazania przez administratora |
| Czas obowiązywania | Może być bezterminowe | Zgoda powinna być powiązana z celem i okresem przetwarzania |
| Wycofanie | Odwołanie ze skutkiem na przyszłość | Wycofanie w każdej chwili, art. 7 ust. 3 RODO |
| Kto musi udowodnić | Publikujący, że miał zezwolenie | Administrator, że miał podstawę przetwarzania |
W praktyce dobrze skonstruowany formularz łączy oba wątki w jednym dokumencie: osobno opisuje zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku i osobno informuje o administratorze, celu, okresie przechowywania i prawach osoby, której dane dotyczą. Zbieranie dwóch osobnych oświadczeń o tym samym zdjęciu zwykle nie ma sensu i tylko komplikuje sprawę.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku: co powinna zawierać
Przepis nie podaje wzoru, ale orzecznictwo jest tu konsekwentne: zakres zgody w razie sporu interpretuje się restrykcyjnie, czyli wąsko, na korzyść osoby przedstawionej. Wszystko, czego nie napisano wprost, sąd potraktuje raczej jako nieobjęte zgodą. Dlatego dokument powinien być konkretny, a nie ogólny.
| Element | Po co | Przykład sformułowania |
|---|---|---|
| Strony | Kto zezwala i kto może publikować | Imię, nazwisko, dane organizatora lub firmy |
| Materiał | Które zdjęcia lub nagrania obejmuje zgoda | Zdjęcia z sesji z 12 czerwca 2026, zdjęcie profilowe |
| Cel | Do czego wizerunek może posłużyć | Promocja konkursu, materiały informacyjne organizatora |
| Pola eksploatacji | W jaki sposób wizerunek będzie użyty | Strona internetowa, media społecznościowe, materiały drukowane |
| Zakres terytorialny | Gdzie materiał może być publikowany | Bez ograniczeń terytorialnych albo tylko w Polsce |
| Czas | Jak długo zgoda obowiązuje | Do końca edycji 2026 albo bezterminowo |
| Modyfikacje | Czy wolno kadrować, retuszować, dodać napisy | Zgoda obejmuje kadrowanie i korektę barwną |
| Zestawienia | Z czym wizerunek może być łączony | Zakaz zestawiania z treściami reklamowymi osób trzecich |
| Wynagrodzenie | Czy zgoda jest odpłatna | Zgoda udzielona nieodpłatnie |
Najczęstszy błąd to zgoda ogólna w stylu wyrażam zgodę na wykorzystanie mojego wizerunku. Takie zdanie nie mówi nic o celu, mediach ani czasie, więc przy sporze publikujący ma słabą pozycję. Drugi częsty błąd to brak wskazania pól eksploatacji: zgoda na publikację zdjęcia na stronie internetowej nie oznacza automatycznie zgody na billboard czy na kampanię płatną w mediach społecznościowych.
Jaka forma zgody na wykorzystanie wizerunku jest potrzebna
Ustawa nie wymaga formy pisemnej. Zgoda może być udzielona w dowolny sposób, także ustnie albo przez jednoznaczne zachowanie, na przykład świadome pozowanie do zdjęcia, o którym wiadomo, że trafi do publikacji. Problem nie leży więc w ważności, tylko w dowodzie.
W razie sporu to publikujący musi wykazać, że zezwolenie miał. Zgoda ustna jest ważna, ale bezużyteczna, jeśli druga strona po roku twierdzi, że jej nie udzieliła. Dlatego standardem jest forma pisemna albo elektroniczna z możliwością odtworzenia treści i daty. Coraz częściej firmy zbierają takie oświadczenia elektronicznie, co daje jednocześnie treść, datę i identyfikację osoby podpisującej.
Zaznaczenie checkboxa w formularzu online też jest skuteczne, pod warunkiem że tekst zgody jest widoczny, konkretny i osobny od regulaminu. Zgoda schowana w jednym haczyku razem z akceptacją regulaminu i newslettera jest ryzykowna: trudno wtedy wykazać, że była dobrowolna i świadoma.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku dziecka i osoby niepełnoletniej
Tu decyduje zdolność do czynności prawnych, a nie sam wiek biologiczny. Dziecko do ukończenia 13 lat nie ma zdolności do czynności prawnych, więc oświadczenie w jego imieniu składa rodzic lub opiekun prawny. Osoba między 13 a 18 rokiem życia ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych: może wyrazić własną zgodę, ale dla jej ważności potrzebne jest potwierdzenie przez przedstawiciela ustawowego.
W praktyce oznacza to, że przy nastolatce zbiera się dwa podpisy: jej własny i rodzica. Jeśli oboje rodzice mają pełnię władzy rodzicielskiej, publikacja wizerunku dziecka nie należy do bieżących spraw wychowawczych, więc bezpieczniej jest mieć zgodę obojga, zwłaszcza gdy rodzice mieszkają osobno.
Osoba, która skończyła 18 lat, decyduje o swoim wizerunku samodzielnie i zgoda rodziców nie jest już potrzebna. Zgoda udzielona wcześniej przez rodzica nie wygasa automatycznie w dniu osiemnastych urodzin, ale osoba pełnoletnia może ją odwołać na własną rękę.
Czy zgoda na wykorzystanie wizerunku może być bezterminowa
Tak, zezwolenie z art. 81 może być udzielone bezterminowo i jest to zgodne z prawem. Jeśli w dokumencie nie wskazano czasu, przyjmuje się, że obowiązuje na czas nieokreślony, ale jednocześnie może zostać odwołane. Bezterminowość nie oznacza więc nieodwołalności.
Inaczej wygląda to po stronie RODO. Tam przetwarzanie ma być ograniczone celem i okresem niezbędnym do jego realizacji, a osoba może wycofać zgodę w każdej chwili na podstawie art. 7 ust. 3 RODO. Dlatego formularz, który obiecuje wieczystą i nieodwołalną zgodę na wszystko, jest w części po prostu nieskuteczny.
Praktyczne rozwiązanie stosowane w umowach: strony zapisują, że zgoda jest bezterminowa w zakresie materiałów już wyprodukowanych, a osoba zobowiązuje się nie odwoływać jej przez określony czas, na przykład przez okres trwania kampanii. Taka klauzula nie odbiera prawa do odwołania, ale porządkuje skutki i pozwala policzyć ryzyko.
Czy można cofnąć zgodę na wykorzystanie wizerunku
Tak. Zgoda raz udzielona nie jest nieodwołalna. Oświadczenie o cofnięciu można złożyć w dowolnej formie, ale musi ono dotrzeć do drugiej strony, więc najbezpieczniej zrobić to pisemnie i zachować potwierdzenie doręczenia. Sam wpis w mediach społecznościowych albo wiadomość bez potwierdzenia to słaby dowód.
Najważniejsza zasada dotyczy skutku: odwołanie działa na przyszłość. Materiały opublikowane legalnie przed cofnięciem zgody nie stają się wstecznie bezprawne, ale od momentu skutecznego odwołania nie wolno ich dalej rozpowszechniać w zakresie objętym cofnięciem. W praktyce oznacza to zdjęcie zdjęcia ze strony i wstrzymanie kolejnych publikacji, a nie odpowiedzialność za to, co wisiało wcześniej.
Osobna kwestia to koszty. Jeśli zgoda była elementem odpłatnej umowy, jej cofnięcie w środku kampanii może rodzić odpowiedzialność kontraktową, na przykład za zmarnowany nakład materiałów drukowanych. Prawo do odwołania zostaje, ale nie zwalnia automatycznie ze skutków umowy.
Publikacja wizerunku bez zgody: kiedy jest legalna
Art. 81 ust. 2 wskazuje dwa wyjątki i oba są węższe, niż się powszechnie sądzi.
Osoba powszechnie znana: zezwolenie nie jest potrzebne, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych lub zawodowych. Sama rozpoznawalność nie wystarcza. Zdjęcie znanej osoby na wakacjach albo w prywatnym kontekście nadal wymaga zgody, bo nie powstało w związku z pełnieniem funkcji.
Szczegół całości: zezwolenie nie jest potrzebne, jeśli osoba stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy impreza publiczna. Test jest prosty: gdyby usunąć tę osobę ze zdjęcia, czy zdjęcie straciłoby sens? Jeśli nie, mamy szczegół całości. Jeśli tak, bo kadr jest w istocie portretem jednej osoby na tle tłumu, wyjątek nie działa.
Trzeci przypadek to wspomniana zapłata za pozowanie: przy umówionym honorarium i braku wyraźnego zastrzeżenia zgoda nie jest wymagana. Poza tymi sytuacjami publikacja wizerunku bez zgody naraża na roszczenia o zaniechanie, usunięcie skutków naruszenia, zadośćuczynienie oraz zapłatę na cel społeczny.
Zgoda na wykorzystanie wizerunku w mediach społecznościowych
Media społecznościowe nie mają własnego, łagodniejszego reżimu. Publikacja zdjęcia na Instagramie czy TikToku jest rozpowszechnianiem tak samo jak publikacja w gazecie, a często o większym zasięgu. Dochodzą jednak trzy praktyczne różnice, które trzeba objąć zgodą.
Po pierwsze, dalsze udostępnianie: materiał jest kopiowany, cytowany i przerabiany przez osoby trzecie, na co publikujący nie ma wpływu. Po drugie, reklama: wypromowanie posta jako płatnej reklamy to inny cel niż zwykła publikacja i powinno być wskazane w zgodzie osobno. Po trzecie, kontekst: zestawienie wizerunku z komentarzem albo z inną treścią potrafi zmienić jego wymowę, dlatego dobre zgody zawierają zastrzeżenie co do dopuszczalnych zestawień.
To samo dotyczy firm korzystających z wizerunku ambasadorki albo klientki. Marka, która chce pokazać konkretną osobę na karcie produktu w sklepie internetowym albo w materiałach reklamowych, potrzebuje zgody obejmującej wprost cel komercyjny. Zgoda udzielona kiedyś na relację z wydarzenia tego nie obejmuje.
Na co zgadza się kandydatka w konkursie Miss Polek
Piszemy to wprost, bo to pytanie wraca w zgłoszeniach. Zgłaszając się do konkursu, kandydatka zgadza się na publikację przesłanego zdjęcia i podanych przez siebie informacji na swoim publicznym profilu, w rankingu miasta oraz w materiałach promujących konkurs. Profil jest publiczny z natury rzeczy, bo głosuje na niego publiczność, a jawny ranking jest podstawą całego mechanizmu.
Zdjęcie wybiera i wysyła sama kandydatka, więc kontroluje, co pokazuje. Może je w każdej chwili wymienić albo usunąć profil, a wtedy przestajemy go publikować. Nie sprzedajemy zdjęć kandydatek podmiotom trzecim i nie przekazujemy ich sponsorom do własnych kampanii bez osobnej, świadomej zgody konkretnej osoby. Sponsor obejmujący patronatem ranking miasta dostaje ekspozycję marki przy rankingu, a nie prawa do wizerunku kandydatek, co opisujemy w warunkach sponsoringu konkursu.
Kandydatki w wieku od 15 do 17 lat startują w kategorii Miss Nastolatek i tu zgłoszenie wymaga zgody rodzica lub opiekuna prawnego, zgodnie z zasadami opisanymi wyżej. Szczegółowe zapisy znajdują się w regulaminie konkursu, a jeśli zastanawiasz się, jakie zdjęcie w ogóle wybrać, podpowiedzi zebraliśmy w tekście o tym, jak zrobić zdjęcie do konkursu miss.
Najczęstsze pytania
Czy zgoda na wykorzystanie wizerunku musi być na piśmie? Nie musi. Art. 81 nie zastrzega formy, więc zgoda ustna albo wyrażona przez jednoznaczne zachowanie jest ważna. Problem pojawia się przy dowodzeniu: w razie sporu to publikujący musi wykazać, że zezwolenie otrzymał, dlatego forma pisemna lub elektroniczna jest standardem praktycznym, a nie wymogiem ustawowym.
Czy zgoda na wykorzystanie wizerunku może być bezterminowa? Tak, zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku może być udzielone bez wskazania terminu i wtedy obowiązuje na czas nieokreślony. Bezterminowość nie oznacza jednak nieodwołalności: osoba przedstawiona może cofnąć zgodę ze skutkiem na przyszłość, a po stronie RODO zgodę na przetwarzanie danych wolno wycofać w każdej chwili.
Co zrobić, gdy ktoś opublikował moje zdjęcie bez zgody? Najpierw wezwij publikującego na piśmie do usunięcia materiału i zachowaj dowody publikacji, na przykład zrzuty ekranu z datą. Jeśli to nie skutkuje, przysługują roszczenia o zaniechanie naruszenia, usunięcie jego skutków, a przy zawinieniu także o zadośćuczynienie lub zapłatę na wskazany cel społeczny.
Czy zgoda rodzica wystarczy przy szesnastolatce? Bezpieczniej jest zebrać oba oświadczenia. Osoba między 13 a 18 rokiem życia ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, więc jej własna zgoda wymaga potwierdzenia przez przedstawiciela ustawowego. Podpis samego rodzica bez wiedzy nastolatki bywa kwestionowany, zwłaszcza gdy publikacja dotyczy jej wizerunku w internecie.
Czy zgoda na zdjęcie obejmuje też film? Nie w sposób automatyczny. Nagranie wideo to inny materiał i inne pole eksploatacji, więc powinno być wskazane w zgodzie wprost. Jeśli dokument mówi wyłącznie o fotografiach, publikacja nagrania z tej samej sesji będzie już poza zakresem udzielonego zezwolenia.
Czy zgoda na wykorzystanie wizerunku jest potrzebna przy zdjęciu z tłumu? Zwykle nie, jeśli osoba stanowi jedynie szczegół całości, na przykład jest jedną z wielu uczestniczek imprezy publicznej. Wyjątek przestaje działać, gdy kadr w istocie skupia się na jednej osobie, a tłum jest tylko tłem, bo wtedy mamy do czynienia z portretem wymagającym zezwolenia.
Podsumowanie
Zgoda na wykorzystanie wizerunku jest ważna nawet ustnie, ale wartość ma dopiero wtedy, gdy da się ją wykazać i gdy jasno mówi, do czego uprawnia. Cztery elementy przesądzają o jej jakości: cel, pola eksploatacji, czas i zakres modyfikacji. Do tego dochodzi druga warstwa, czyli RODO, które rządzi się własnymi zasadami i własnym prawem do wycofania zgody. Przy osobach niepełnoletnich potrzebne są dwa oświadczenia, a przy publikacji bez zgody warto pamiętać, że oba wyjątki z art. 81 ust. 2 są wąskie i nie obejmują zwykłego zdjęcia rozpoznawalnej osoby. Jeśli zastanawiasz się nad zgłoszeniem do konkursu, zasady publikacji profilu opisujemy na stronie jak zostać miss.